Deprem Güvenliği ve Korkuluk Sistemleri
Türkiye deprem bölgelerinde cam ve alüminyum korkuluk montajı: TBDY 2018 gereksinimleri, yerinden çıkma önleme, esnek bağlantı detayları ve katlar arası ötelenme hesabı.
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018)
2018'de yürürlüğe giren TBDY, yapısal olmayan elemanların (korkuluklar dahil) deprem performansını düzenler. Korkuluklar 'yapısal olmayan mimari eleman' olarak sınıflandırılır. Deprem sırasında düşmemeli, kopmamalı ve tahliye yollarını engellememeli. Yüksek deprem bölgelerinde (1. ve 2. derece) korkuluk bağlantıları ötelenme (drift) hareketine izin verecek şekilde tasarlanmalıdır.
Katlar Arası Ötelenme (Interstory Drift)
Deprem sırasında her kat farklı miktarda yatay hareket eder. Üst ve alt kat arasındaki fark 'katlar arası ötelenme' olarak adlandırılır. TBDY 2018'e göre izin verilen ötelenme oranı h/50 ile h/200 arasındadır (h = kat yüksekliği). 3m kat yüksekliğinde bu 15-60mm demektir. Korkuluk bağlantıları bu hareketi absorbe edebilmelidir — rijit bağlantı çatlak ve kopmalara neden olur.
Esnek Bağlantı Detayları
Çözüm 1: Uzun delikli (slotted hole) taban plakası — ankraj cıvatası delik içinde yatay hareket edebilir. ±15mm hareket kapasitesi. Çözüm 2: Elastomerik yatak (rubber pad) — taban plakası ile döşeme arasında esnek pad. ±20mm hareket + titreşim sönümleme. Çözüm 3: Kayar bağlantı (sliding connection) — cam korkuluk üst kenarında kayar küpeşte tutucusu. Cam panelin hareket etmesine izin verir. Alcodec FS3000 ve FS7000 deprem bölgeleri için esnek montaj kiti sunar.
Cam Panellerin Deprem Davranışı
VSG lamine cam deprem sırasında kırılsa bile bariyer fonksiyonunu korur — PVB film parçaları tutar. Cam panellerin çerçeve içinde yeterli hareket boşluğuna sahip olması kritiktir: minimum 10mm kenar boşluğu her yönde. Sismik bölgelerde cam kalınlığı bir kademe artırılması önerilir (örn: 6+6 yerine 8+8mm). Alcodec kuru cam sıkıştırma sistemi depremde avantajlıdır: silikon bağlantıdan farklı olarak cam kamalar arasında mikro hareket edebilir.
Türkiye Deprem Haritası ve Korkuluk Önerileri
1. Derece deprem bölgesi (İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya sahil): Esnek montaj kiti + FS3000 minimum + VSG 17.52mm. 2. Derece (İç Anadolu güney, Karadeniz): Standart montaj yeterli + FS1500/FS3000 + VSG 12.76mm. 3-4. Derece (İç Anadolu kuzey): Standart montaj + FS1500 + VSG 12.76mm. Tüm bölgelerde A4 paslanmaz ankraj ve EPDM yalıtım zorunlu.
